2. De school als leef- en leergemeenschap

 

De Toermalijn is een Speciale school voor BasisOnderwijs. Dit houdt in dat op onze school kinderen worden toegelaten die vanwege leerachterstand, leerproblemen en / of  ontwikkelingsproblemen niet voldoende ondersteuning (kunnen) krijgen in het basisonderwijs. Door het bieden van speciale aandacht en zorg willen we bereiken dat het kind zich (weer) ontwikkelt in de gewenste richting.

Het onderwijs en het opvoeden op onze school richt zich, niet anders dan op veel andere scholen, op de algemene doelstellingen van onderwijs en opvoeding, namelijk een voor ieder kind zo optimaal mogelijke zelfstandigheid en zelfverantwoordelijkheid. Maar de kinderen die onze school bezoeken zijn geconfronteerd met stagnaties in het leerproces en dit maakt dat wij specifieke accenten willen leggen in de wijze waarop wij het onderwijs vorm geven.  Hieronder zullen wij een aantal belangrijke uitgangspunten en doelen, die wij trachten te realiseren, nader toelichten.

 

Een goede afstemming op het kind

Speciaal onderwijs geven betekent voor ons allereerst dat we onze aandacht en zorg zo goed mogelijk willen afstemmen op de mogelijkheden, de talenten, de beperkingen en de eigenheid van het kind. Om te komen tot deze goede afstemming willen wij het kind heel goed leren kennen en begrijpen. We willen graag weten over welke kennis, inzichten, vaardigheden en leermogelijkheden het kind beschikt en ook met welke problemen het kind te kampen heeft. Pas dan kunnen we een goede aanpak kiezen. In een handelingsplan wordt vervolgens beschreven aan welke speciale aandachtspunten gewerkt gaat worden.

Wanneer wij laten merken dat wij het kind begrijpen en speciale aandacht hebben voor hem / haar, dan zal dit kind weten en voelen dat hij / zij begrepen wordt en ook serieus genomen wordt. Wederzijds begrip en betrokkenheid tussen kind en leerkracht en ook tussen de kinderen onderling, bieden zo een basis voor vertrouwen, een basis voor een goede relatie.

 

Een goede vertrouwensrelatie met het kind

Een leer- en leefklimaat, gekenmerkt door wederzijds vertrouwen en een goede relatie, is voor ons de ideale voorwaarde voor een optimale (leer)ontwikkeling van het kind. Het biedt de leerkracht de basis om goede ondersteuning te bieden en om kinderen te kunnen uitdagen voor het leren. En dan doelen we op het leren van schoolse kennis en -vaardigheden én op het leren op een positieve wijze om te gaan met anderen en met zichzelf.  

In dat leerproces richten we ons met name op de mogelijkheden die het kind in zich heeft.

We willen dat het kind veel succeservaringen opdoet. Wanneer het kind veel positieve leerervaringen opdoet, ontwikkelt zich ook een groeiend zelfvertrouwen. Het kind krijgt dan een gevoel van: “Ik kan het” en “Ik kan het zelf”.

Zelfvertrouwen en zelfwaardering

Een kind dat leert te vertrouwen op zichzelf, het gevoel heeft erbij te horen en daarbij van ons veel waardering ontvangt, krijgt ook een positieve zelfwaardering. Het kind heeft dan een gevoel van “Ik ben iemand die de moeite waard is”. 

 

Een veilige en plezierige school

We trachten een school te zijn waar ieder kind zich thuis voelt en waar hij / zij zich veilig voelt. In een schoolomgeving, waarin kinderen zich door anderen gerespecteerd en gewaardeerd voelen, hebben zij ook hun aandacht en energie vrij om zich op het leren te richten.

 

Negatief gedrag naar kinderen toe, zoals pestgedrag, willen wij nadrukkelijk zien te voorkomen. Dat doen we door gericht te werken aan goede onderlinge relaties, die zich kenmerken door vertrouwen, betrokkenheid op elkaar en waardering voor jezelf en de ander.  Om hier nadrukkelijk aan te kunnen werken gebruiken wij op school een onderwijs-programma “Leefstijl”, gericht op de sociaal – emotionele ontwikkeling van het kind.

Binnen het lesprogramma worden ook gericht momenten gepland waarin kinderen leren samenwerken.

Het veiligheidsbeleid van de school is uitgewerkt in een veiligheidsplan. Hierin staat beschreven hoe we voor de kinderen en de volwassenen een veilige school willen zijn en ook hoe we handelen in geval er sprake is van onveilige situaties. Incidenten en ongevallen worden geregistreerd.

Er zijn voor de kinderen duidelijke gedragsregels en -afspraken opgesteld; er wordt  nauwlettend op toegezien dat kinderen zich houden aan deze regels en afspraken.

De regels en afspraken staan duidelijk omschreven in een nieuw opgezet pestprotocol.

Uitgangspunt bij het leren: Omgaan met verschillen

Verschillen tussen kinderen zijn er en kunnen, zeker bij onze kinderen, soms groot zijn. Sommigen hebben veel structuur en ondersteuning nodig en anderen juist wat meer ruimte om zelfstandig te kunnen leren. Het ene kind heeft wat meer veiligheid nodig, terwijl andere kinderen behoefte hebben aan wat meer ruimte voor experimenteren om nieuwe onderwerpen en materialen te kunnen verkennen.

Bij een grote groep kinderen is er sprake van een verminderde leerbaarheid.

In onze begeleiding van deze kinderen:

-  maken we steeds kleine overzichtelijke leerstappen;

-  zijn we veelvuldig concreet en handelend bezig;

-  is er ruimte voor veel herhaling.

 

In ons onderwijs trachten we zo goed mogelijk rekening te houden met de vaak grote verschillen in behoeften, zelfvertrouwen, interesses en capaciteiten van de kinderen. Dit betekent dat de kinderen binnen één groep soms op meerdere leerniveaus aan het werk zijn, met een verschillende aanpak en ook in een eigen tempo. Om dit te kunnen realiseren is het goed volgen van de kindontwikkeling noodzakelijk. Daarvoor hebben we een leerlingvolgsysteem ontwikkeld.

 

Zowel bij het goed kunnen volgen van de kindontwikkeling als het plannen en uitvoeren van de leeractiviteiten kunnen op de Toermalijn extra mensen (logopedistes, orthopedagogen, remedial teachers, fysiotherapeuten, een muziektherapeut en begeleiders voor sociale vaardigheidstraining) ingezet worden om extra ondersteuning te bieden.

 

Voor ieder kind stellen we eigen doelen en proberen we door een op het kind afgestemde ondersteuning en uitdaging ‘eruit te halen wat er in zit’.